Suriye ile Türkiye arasında yapılan Serbest Ticaret Anlaşması 06.11.2006 tarihli resmi gazetede yayınlanarak, 01.01.2007 tarihi itibarı ile yürürlüğe girdi.

Yapılan anlaşma ile anlaşmanın içeriğinde listelenen ürünler hariç tutulmak üzere pek çok Suriye menşeli ürünün, ülkemize ithalatında gümrük vergilerinin kaldırıldığı belirtildi.

Konu ile ilgili olarak daha önce Gaziantep Sanayi Odası tarafından, Suriye menşeli olmayan ürünlerin (Özellikle Çin ve diğer Uzakdoğu menşeli ürünler ) Suriye`ye ithalatı gerçekleştirildikten sonra ambalajı ya da etiketi değiştirilerek Türkiye`ye ithalatının yapılacağı, böylelikle söz konusu anlaşmanın Suriye menşeli ürünlere sağladığı Türk pazarına vergisiz giriş imkânının kötü niyetle kullanılarak ülkemiz sanayisine zarar vereceği belirtilmiş ve Dış Ticaret Müsteşarlığı nezdinde girişimlerde bulunularak, çözüm getirilmesi talep edilmişti.

Gaziantep Sanayi Odası’nın girişimleri sonucunda Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından konuya ilişkin girişimlerde bulunulmuş ve konuya istinaden açıklama şu şekilde yapılmıştır.

“Türkiye-Suriye Ortaklık Anlaşması bir gümrük birliği anlaşması değildir. Suriye`ye üçüncü ülkelerden ithal edilen malların herhangi bir vergi ve engelle karşılaşmadan sıfır gümrükle Türkiye`ye girmesi mümkün değildir. Bu bir serbest ticaret anlaşması olduğundan anlaşmanın eki II nolu Menşe Protokolü uyarınca, anlaşmanın getirdiği imkânlardan yararlanılabilmesi için malların menşe kazanması gerekmektedir.

Suriye`ye üçüncü ülkelerden ithal edilmiş malların bu anlaşma kapsamında Türkiye`ye vergisiz ithal edilebilmesi için Suriye`de yeterli işlem ve işçiliğe tabi tutularak (%40 - %60 katma değer sağlanması ya da tarife pozisyonunun değişmesi gibi belirli bir işlem görmek suretiyle) Suriye menşeini kazanması gerekmektedir. Bu şekilde veya tamamen Suriye`de üretilmek suretiyle Suriye menşeini kazanmış olan mallar ise ancak Suriye gümrük idareleri tarafından düzenlenen EUR.1 belgesi ile birlikte gelmek şartıyla bu anlaşma kapsamında Türkiye`ye ithal edilebilecektir. Suriye menşeli olmayan hiçbir ürünün EUR.1 belgesi alması mümkün olmayacağı gibi, EUR,1 belgesinin Türk gümrük idarelerine ibraz edilmemesi halinde hiçbir ürün de bu anlaşmanın getirdiği vergisiz giriş imkânlarından yararlanamaz. Bu nedenle Çin ve diğer Uzakdoğu ülkelerinden Suriye`ye ithal edilecek ürünlerin Suriye menşeini kazanacak bir işlem görmeden ve EUR.1 belgesi düzenlenmeden Suriye`den Türkiye`ye sıfır gümrükle ithal edilmesi mümkün bulunmamaktadır. Gümrük idarelerimiz bu konuda yeterli bilgi ve deneyime sahip olup, her türlü illegal girişime karşı da gerekli tedbirler alınmış bulunmaktadır.

Diğer taraftan, söz konusu tekstil, konfeksiyon, triko ve ayakkabı gibi ürünlerin ülkemize İthalatı halihazırda çeşitli tedbirlere tabidir;

Bu çerçevede, 24/12/2006 tarihli ve 26386 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Belirli Tekstil ve Konfeksiyon Ürünlerinin ithalatında Gözetim ve Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ” çerçevesinde 44 kategoride yer alan tekstil ve konfeksiyon ürünlerinin ÇHC menşeli olanlarında miktar kısıtlaması uygulanmaktadır. Diğer taraftan, 30/12/2006 tarih ve 26392 sayılı 2. mükerrer Resmi Gazete`de yayımlanan 2007/21 sayılı Tekstil ve Konfeksiyon İthalatının Kayda Alınmasına İlişkin Tebliğ kapsamında 61 kategorideki tekstil ve konfeksiyon ürünlerinin ve aynı tarih ve sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan 2007/23 sayılı Deri ve Kürk Giyim Ksyası İthalatının Kayda Alınmasına ilişkin Tebliğ kapsamında deri ve kürk giyim eşyasının ithalatı ileriye yönelik olarak izlenmektedir. Ayrıca, 11/7/2006 tarihli ve 26225 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan ithalatta Korunma Önlemi Uygulanmasına, ilişkin 2006/10618 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde tüm ülkeler menşeli ayakkabı ithalatında ek mali yükümlülük şeklinde korunma önlemi uygulanmaktadır. Dolayısıyla, bahsedilen ürünlerin ülkemize ithalat hâlihazırda sıkı bir kontrol altında yapılmakta ve ürünlerin menşeine özellikle dikkat edilmektedir.

Ayrıca, Serbest Ticaret Anlaşmasının uygulanmasına ilişkin olarak Şam Ticaret Müşavirliğimiz ile Suriye Gümrük İdaresi yetkilileri bir görüşme yapmıştır.

Suriyeli yetkililer; Suriye`nin Türk mallarına ilişkin menşe belgelerini ve ticari faturalarının konsolosluk tasdik harcından muafiyetini sağlayan 56 sayılı Yasa`nın 1 Ocak 2007 tarihinde yürürlüğe girdiğini belirtmiştir.

Bu çerçevede,

Türkiye`den ithal edilen ürünlerde faturadaki mal bedelinin %1,5`i olarak ödenen tasdik harcı ile her menşe belgesi için ödenen 16$ lık harcın yeni yasa ile iptal edildiği,

Söz konusu belgelerin Konsolosluk tasdiki zorunluluğunun kaldırıldığı,

Türkiye ile Suriye arasında yapılacak tercihli ticarette EUR.l Dolaşım Sertifikasının düzenleneceği,

Suriyeli yetkililer tarafından, yukarıda belirtilen hususlarda Suriyeli Gümrüklere talimat verilmiştir”